Haagse Flopjes

Goed, wij hebben de wijsheid niet in pacht. Erger nog: op veel websites die we bezoeken vinden we van alles wat we niet wisten. Maar we hoeven ook niet de slimste te zijn. Ons concept drijft op bruut geweld, de macht van de massa en vooral het hebben van heel erg veel zorgen.

Minister Rob Jetten heeft zijn zin, er gaat 28 miljard euro naar zijn gedroomde klimaatpotje. De overheid heeft een opkoopregeling voor boeren, en op allerlei andere fronten pakt de overheid heel erg veel aan ten bate van het klimaat en het milieu. Maar nadenken doet men niet in Den Haag.

Als we sec even naar ons eigen straatje kijken dan kost het inzaaien van een hectare akkerland met een bloemenmengsel 4.500 euro. Het is even een stelpost, maar we gaan er even van uit dat dit bedrag klopt. De overheid wil minder boeren en minder stikstof en meent dat het ruimen van een flink deel van de boeren en hun veestapel daar een bijdrage aan zal leveren.

Als het al werkt, op Ameland was het resultaat immers nul komma nl, en je koopt als overheid een enorme lap grond op die je omtovert in woonwijken, bossen en andere natuurlijke habitats voor mensen en dieren dan is er in de gekozen plannen van aanpak geen weg terug meer. Een woonwijk breek je niet af, natuur ploeg je niet weer om en je zet ook niet de zaag in een bos dat er eenmaal staat.

Voor een verschil van 0,000036 graden 28 miljard neerleggen is al een vreemde investering. Maar wat als er geen verschil waarneembaar of meetbaar is, of als je om welke reden dan ook al die akkers en weilanden acuut weer nodig hebt?

Laten we voor de aardigheid eens stellen dat de overheid 125.000 hectare grond weet op te kopen voor een gemiddeld bedrag van 50.000 euro per hectare. Dat kost dan 6.250.000.000 euro. Van die grond zal een deel bouwgrond voor huizen worden, en bij een prijs per vierkante meter van 250 euro heeft de overheid na de verkoop van ‘slechts’ 2.500 hectare de hele aankoopsom van die 125.000 hectare er al uit. Maar als je een miljoen huizen wilt bouwen heb je al minimaal 9.000 hectare nodig, dus tegen die 250 euro de meter maakt op die verkoop de overheid al 16.250.000.000 euro winst.

Oké. oké…we zijn wat achterdochtig. Maar het zou zomaar zo kunnen zijn dat dit scenario deel uitmaakt van de strategie.

Wat fout is in de denkwijze van de overheid is dat er geen failsafe is. Er is geen noodrem, en er is geen plan om gedane zaken een keer te laten nemen. Kijk naar de oorlog in Oekraïne: de uitvoer van tarwe kwam al snel in het gedrang. Is dat niet een leermoment, en hoor je niet op een mogelijke escalatie van die oorlog voor te sorteren door juist nu heel voorzichtig te zijn met het potentieel wat er in je eigen voedselvoorzieningen zit? Je moet boerenland niet willen verminderen, je moet het als het ware op de reservebank zetten. Zo heb je groen kapitaal, wisselgeld voor als de nood aan de man komt.

En het kan. Betaal boeren die tijdelijk stoppen een bedrag per jaar per hectare voor de compensatie van de gederfde inkomsten. Zo zorg je er meteen voor dat (tijdelijk) inkrimpen van de veestapel veel sneller kan gebeuren, er is immers geen achteruitgang in inkomsten en daarmee kan de boer diens financiële lasten zoals de hypotheek blijven dragen. Verder blijft de grond die soms al generaties in de familie is van hen.

Met 125.000 hectare, om even bij het voorbeeld te blijven, ben je dan op jaarbasis rond de 300 miljoen euro kwijt. Zaai de stilgelegde akkers en weilanden in met bloemenmengsels, zorg ervoor dat er weer een ideale biotoop komt voor weidevogels. Kijk eens naar wat er al bereikt is met de aanleg van vogelakkers waar onder meer de Grauwe Kiekendief en de uil van profiteren.

Er zijn allerlei manieren om de natuur een impuls te geven. Kost je misschien nog eens 300 miljoen. Het is op termijn geen goedkoper plan, maar het is een plan dat de optie om zaken terug te draaien openhoudt en tegelijkertijd een criterium uit onder meer de Natuurherstelwet vervult: het behouden en vergroten van de biodiversiteit.

In een land met zo extreem veel knappe koppen die vanuit hun vakgebied weten welk soort plant of dier of insect welk soort biotoop nodig heeft kun je zo iets realiseren waar we op termijn allemaal iets aan hebben.

Een miljoen huizen kun je voor een flink deel ook in hoogbouw kwijt, in gebieden die rechtstreeks aansluiten op nu al bebouwde kernen. Dat moet je niet willen midden in een groen gebied. En ook bedrijven hoeven niet ergens midden in een idyllisch landschap te staan. Dus er is ook geen reden om het groen dat we nog hebben verder aan te tasten dan strikt noodzakelijk. Haagse oplossingen werken, maar alleen op papier.

De beoogde vooruitgang is in feite de destructie van een groot stuk natuur. Isolatie, groene energie en aanverwante doelen zijn nu even een pleister op de wonde, maar op de langere termijn jagen ze slechts het doel aan dat bij elk kabinet weer centraal staat: economische groei. Groter, meer, sneller, moderner. Meer mensen, meer bedrijven. En de rekening komt vroeger en later terecht bij de natuur.

Geef Rob zijn miljarden, maar laat hem er iets verstandigers mee doen dan het subsidiëren van de isolatie van woonhuizen en het opwekken van groene energie. Die plannen werken wel, maar alleen op papier. Laat het nu eens geld zijn dat nu meteen en concreet het milieu en de natuur ten goede komt, in plaats van het te gebruiken voor de zoveelste niet werkende Haagse Flopjes.